* Ο Νίκος Κεχαγιάογλου είναι Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Κ2 Business & Corporate Insurance, Υπεύθυνος Ανάπτυξης του προγράμματος Ασφάλισης Κτιρίων των μελών της ΠΟΜΙΔΑ, καθώς και Πρόεδρος του Συλλόγου Ζημιωθέντων από την ασφαλιστική εταιρεία "ΑΣΠΙΣ - ΠΡΟΝΟΙΑ".

Μπορεί να έχεις το 100% της κυριότητας του σπιτιού σου. Πόσους όμως από τους κόπους σου έχεις πραγματικά προστατεύσει, όταν μια πυρκαγιά, μιά έκρηξη, ένας σεισμός ή μια πλημμύρα αρκούν για να σε φέρουν μπροστά σε μια δαπάνη που αδυνατείς να καλύψεις; Το ερώτημα φυσικά δεν αφορά τον τίτλο της ιδιοκτησίας σου, αλλά τη δυνατότητά σου να ξαναχτίσεις ή να επισκευάσεις το περιουσιακό στοιχείο σου και να συνεχίσεις τη ζωή σου, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί πριν την καταστροφή…

Για τους ιδιοκτήτες, το ακίνητο μπορεί να είναι το σπίτι της οικογένειας, το συμπλήρωμα της σύνταξης, ο επαγγελματικός χώρος ή η περιουσία που προορίζεται για τα παιδιά. Βάσει διαγεγεακών ερευνών, αποτελεί το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο του Έλληνα. Πώς γίνεται, λοιπόν, να μοχθούμε, να χτίζουμε, να ξενυχτάμε, να επενδύουμε, να εξετάζουμε εξονυχιστικά τα συμβόλαια αγοράς, μίσθωσης κλπ, αλλά να αντιμετωπίζουμε πολλές φορές την ασφάλισή των ακινήτων μας ως ‘’που υπογράφω να τελειώνουμε;’’

Η υπογραφή που δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά

«Άντε να κάνουμε και μια ασφάλεια, αφού είναι υποχρεωτικό για το δάνειο». Αυτή η φράση συμπυκνώνει μια επικίνδυνη νοοτροπία, καθώς η  ασφάλιση αντιμετωπίζεται σαν άλλο ένα δικαιολογητικό για να προχωρήσει η χρηματοδότηση. Κάπου ανάμεσα στις υπογραφές, στα έξοδα και στις εκκρεμότητες, ο ιδιοκτήτης προσπερνά το σημαντικότερο: τι θα συμβεί αν αύριο το ακίνητό του υποστεί σοβαρή ζημιά; Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Τα ασφάλιστρα τα πληρώνουμε από χόμπι, ή τα πληρώνουμε  για να μπορέσουμε να σταθούμε ξανά όρθιοι όταν και αν συμβεί κάτι που ξεπερνά τις οικονομικές μας δυνάμεις;  Η ασφάλιση, επομένως, απαιτεί σοβαρότητα ανάλογη με την αξία της περιουσίας που προστατεύει. Ακόμη και όταν αποτελεί συμβατική υποχρέωση, ο ουσιαστικός σκοπός της παραμένει η προστασία από τις συνέπειες ενός μικρού ή μεγάλου ζημιογόνου γεγονότος.

Η τράπεζα μπορεί να απαιτεί ασφάλιση κτιρίου, χωρίς όμως να επιβάλλει την αγορά της από την ίδια!

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι που κάθε ιδιοκτήτης με δάνειο πρέπει να γνωρίζει: Η απαίτηση της δανειακής σύμβασης να ασφαλιστεί ένα ακίνητο δεν συνεπάγεται υποχρέωση ασφάλισης μέσω της τράπεζας ή στη συνεργαζόμενη ασφαλιστική εταιρεία της.

Η εγκύκλιος 462/14.5.2013 της Τράπεζας της Ελλάδος είναι σαφής. Ο δανειολήπτης διατηρεί το δικαίωμα να προσκομίσει ασφαλιστήριο της επιλογής του, εφόσον αυτό πληροί τις καλύψεις της δανειακής σύμβασης. Το ασφαλιστήριο αυτό πρέπει να γίνεται δεκτό χωρίς καθυστέρηση και χωρίς προφάσεις. Παράλληλα, ο δανειολήπτης δικαιούται να συνεργαστεί με ασφαλιστικό διαμεσολαβητή της επιλογής του.

Η ίδια εγκύκλιος αποκλείει παραπομπές που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως υποχρεωτικές και επισημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγεται η παραπλανητική εντύπωση πως μόνο το ασφαλιστήριο που προωθεί η τράπεζα καλύπτει τις απαιτήσεις του δανείου.

Άρα, ζητήστε γραπτώς τις απαιτούμενες καλύψεις και αναθέστε στον σύμβουλό σας να ελέγξει την πρόταση και τους όρους υπέρ της δανείστριας τράπεζας. Προσκομίστε εγκαίρως το κατάλληλο ασφαλιστήριο και κρατήστε αποδεικτικό παραλαβής. Αν υπάρξει άρνηση, ζητήστε συγκεκριμένη γραπτή αιτιολόγηση.

Οι ανάγκες του ιδιοκτήτη ξεπερνούν το υπόλοιπο του δανείου

Η τράπεζα ενδιαφέρεται εύλογα για την εξασφάλιση της απαίτησής της. Ο ιδιοκτήτης, όμως, χρειάζεται να προστατεύσει ολόκληρη την επένδυσή του, οπότε το ποσό που οφείλει στην τράπεζα δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη το κόστος ανακατασκευής του κτιρίου. Εδώ προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα:

Ποιος θα εξετάσει αν το ασφαλισμένο κεφάλαιο είναι επαρκές; Αν έχουν δηλωθεί σωστά τα τετραγωνικά, η χρήση, οι βοηθητικοί χώροι και οι μεταβολές του ακινήτου; Ακόμα αν χρειάζονται καλύψεις για το περιεχόμενο, την απώλεια ενοικίων ή την ευθύνη του ιδιοκτήτη προς τρίτους; Ποιος θα εξηγήσει τις απαλλαγές, τις εξαιρέσεις και την πιθανή εφαρμογή υπασφάλισης;

Πρέπει να ξεκαθαριστεί πριν την ζημιά ότι το  «έχω συμβόλαιο» δεν απαντά στο «πόσα θα εισπράξω και με ποιες προϋποθέσεις». Αυτές οι κρίσιμες «λεπτομέρειες» χρειάζονται επαγγελματικό έλεγχο πριν από τη ζημιά, διότι μετά τα περιθώρια διόρθωσης απλώς δεν υπάρχουν.

Μια δικαστική υπόθεση που πρέπει να μας προβληματίσει

Η απόφαση 732/2026 του Αρείου Πάγου αφορά ασφάλιση ζωής συνδεδεμένη με στεγαστικό δάνειο, αλλά στάθηκε αφορμή για την συγγραφή του παρόντος άρθρου. Μετά τον θάνατο του ασφαλισμένου το 2018, η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε την κάλυψη, επικαλούμενη απόκρυψη πάθησης (ελκώδης κολίτιδα). Όμως, κατά τις δικαστικές παραδοχές, η πάθηση είχε δηλωθεί στον τραπεζικό υπάλληλο και δεν καταγράφηκε επειδή εκείνος δεν τη θεώρησε ουσιώδη.

Ο Άρειος Πάγος απέρριψε την αναίρεση, διατηρώντας την επιδίκαση 27.447,99 ευρώ προς την τράπεζα, για το 50% του άληκτου κεφαλαίου. Καθοριστική ήταν η απουσία δόλιας απόκρυψης. Η αγωγή κατατέθηκε το 2018 και η απόφαση εκδόθηκε το 2026.

Πρόκειται για ασφάλιση ζωής, όχι κτιρίου, και η απόφαση δεν καταδικάζει συνολικά την τραπεζοασφάλιση. Το δίδαγμα, όμως, αφορά κάθε είδους ασφάλιση: η σωστή συμπλήρωση της αίτησης και η υπεύθυνη καθοδήγηση έχουν τεράστια σημασία. Η οικογένεια τελικά δικαιώθηκε, αλλά όμως ποιος θα επέλεγε μια τόσο μακρά δικαστική διαδρομή, αν αυτή μπορούσε να είχε αποφευχθεί;

Οι εργαζόμενοι αξίζουν σεβασμό και η περιουσία μας εξειδίκευση

Οι τραπεζικοί υπάλληλοι διαχειρίζονται καθημερινά συναλλαγές, κάρτες, δάνεια, ψηφιακές υπηρεσίες, ελέγχους, παράπονα και… ασφαλιστικά προϊόντα. Πολλοί καταβάλλουν πραγματικά υπεράνθρωπη προσπάθεια. Η κριτική μας φυσικά δεν εστιάζεται σε κάποιον εργαζόμενο, αλλά αφορά ένα μοντέλο που συγκεντρώνει πολλές διαφορετικές απαιτήσεις στον ίδιο άνθρωπο.

Η ασφάλιση χρειάζεται χρόνο, γνώσεις, εμπειρία, εκπαιδεύσεις  και καθημερινή ενασχόληση με ζημιές. Η ευγένεια του υπαλλήλου είναι πολύτιμη, αλλά ποιος θα αναλάβει ουσιαστικά τον φάκελο όταν απαιτούνται επίμονη παρακολούθηση και εξειδικευμένες απαντήσεις;

Αν ο υπάλληλος μετατεθεί, αποχωρήσει, πάρει εθελουσία έξοδο ή το κατάστημα κλείσει, τότε ποιος συνεχίζει; Υπάρχει ονομαστικά υπεύθυνος; Θα γνωρίζει την υπόθεση ή ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή; Αυτές οι απαντήσεις πρέπει να δίνονται πριν από την υπογραφή του ασφαλιστηρίου.

Η ίδια αυστηρότητα ισχύει φυσικά και για τον ασφαλιστικό σύμβουλο. Τίτλοι και βραβεία δεν αρκούν. Οι προηγούμενες επιδόσεις δεν εξασφαλίζουν τις μελλοντικές. Ο επαγγελματίας που εξαφανίζεται μετά την πώληση ακυρώνει στην πράξη την αξία που υποτίθεται ότι πρεσβεύει.

Όταν έχει συμβεί η ζημιά η αναμονή γίνεται δραματική

Φανταστείτε να έχει καεί το σπίτι σας ή να έχει πλημμυρίσει το κατάστημα που σας εξασφαλίζει εισόδημα και  εσείς να περιμένετε πότε θα σας καλέσουν από την τράπεζα, ποιος θα παραλάβει τα έγγραφα και σε ποιο τμήμα έχει προωθηθεί το αίτημά σας. Εκείνη την ώρα η αβεβαιότητα προστίθεται στην καταστροφή!

Η τράπεζα φυσικά δεν υποκαθιστά την ασφαλιστική εταιρεία, η οποία εξετάζει και καταβάλλει την αποζημίωση σύμφωνα με το συμβόλαιο. Ο ιδιοκτήτης, όμως, χρειάζεται κάποιον που θα αναλάβει την υποστήριξή του: που θα υπαγορεύσει τις πρώτες ενέργειες, θα βοηθήσει στην αναγγελία και στη συγκρότηση του φακέλου, θα παρακολουθήσει τις εκκρεμότητες και θα ζητήσει τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Εκείνη την ώρα χρειάζεται ένα κινητό τηλέφωνο στο οποίο κάποιος θα απαντήσει άμεσα ή θα επικοινωνήσει πολύ γρήγορα μαζί του. Ο πελάτης δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται μόνος του συντονιστής της ζημιάς του. Υπάρχει σήμερα η δυνατότητα να επικοινωνήσει ο ιδιοκτήτης που κάηκε το σπίτι του τηλεφωνικά με υπάλληλο τραπεζικού υποκαταστήματος;  

Ο σωστός ασφαλιστικός σύμβουλος δεν υπόσχεται ότι κάθε απαίτηση θα αποζημιωθεί. Εξηγεί και τους περιορισμούς της κάλυψης, αλλά δεν αφήνει μια αόριστη άρνηση της ασφαλιστικής εταιρείας ανεξιχνίαστη. Αυτή άλλωστε είναι η ουσία της επαγγελματικής υποστήριξης που παρέχει στους πελάτες του.

Η ιδιοκτησία χρειάζεται προστασία ‘’εν καιρώ ειρήνης’’

Ως ασφαλιστικός σύμβουλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΜΙΔΑ, θεωρώ ότι η ενημέρωση του ιδιοκτήτη είναι βασικό μέρος της προστασίας του. Πρέπει να γνωρίζει το δικαίωμα επιλογής του, τι ακριβώς ασφαλίζει και ποιος θα σταθεί δίπλα του όταν χρειαστεί.

Οπότε μην περιμένετε τη ζημιά για να διαβάσετε το συμβόλαιό σας, αλλά ζητήστε έλεγχο των καλύψεων, των κεφαλαίων και της διαδικασίας εξυπηρέτησης. Η σωστή ασφάλιση χτίζεται «εν καιρώ ειρήνης», όταν προλαβαίνουμε ακόμη να διορθώσουμε όσα αργότερα μπορεί να κοστίσουν πανάκριβα.

Η περιουσία σας αξίζει πολύ περισσότερα από ένα «υπογράψτε εδώ», ενώ η τελική ερώτηση παραμένει:

Πόσο τοις εκατό είσαι ιδιοκτήτης αν είσαι ανασφάλιστος ή λάθος ασφαλισμένος;

Πηγές: *Τράπεζα της Ελλάδος, εγκύκλιος 462/14.5.2013, «Προώθηση ασφαλιστηρίων συμβολαίων από πιστωτικά ιδρύματα».
*Άρειος Πάγος, Α2 Πολιτικό Τμήμα, απόφαση 732/2026, επίσημη βάση νομολογίας areiospagos.gr.